Luật Đầu Tư 2025 (số 143/2025/QH15), được Quốc Hội thông qua ngày 11 tháng 12 năm 2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, được xem là một trong những cải cách quan trọng nhất trong những năm gần đây. Hướng đến việc xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và cạnh tranh hơn tại Việt Nam.
Luật mới giảm đáng kể các thủ tục hành chính, hạ thấp rào cản gia nhập thị trường và tập trung thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài chất lượng cao, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới và các ngành kinh tế chiến lược.
Bài viết này nêu bật những cải tiến quan trọng theo Luật Đầu Tư 2025, giúp các nhà đầu tư trong và ngoài nước hiểu rõ hơn những lợi ích thiết thực khi khởi nghiệp tại Việt Nam hoặc mở rộng hoạt động đầu tư.
1. Giảm số lượng các ngành kinh doanh có điều kiện.
Một trong những cải cách nổi bật nhất trong Luật Đầu Tư 2025 là việc giảm đáng kể số lượng các ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Cụ thể như sau:
- Loại bỏ 38 lĩnh vực đầu tư và kinh doanh có điều kiện.
- Điều chỉnh phạm vi của 20 lĩnh vực khác.
Những thay đổi này làm giảm đáng kể rào cản gia nhập thị trường. Các nhà đầu tư – đặc biệt là các công ty khởi nghiệp, công ty công nghệ, nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật số và nhà đầu tư nước ngoài – giờ đây có thể dễ dàng triển khai các hoạt động kinh doanh mà không cần phải trải qua nhiều thủ tục cấp phép phụ.
Thông qua việc đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh, quy định này không chỉ mở rộng quyền tự do kinh doanh mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam, đồng thời vẫn bảo đảm công tác quản lý hiệu quả thông qua cơ chế hậu kiểm được tăng cường.
2. Thủ tục thành lập công ty nhanh chóng và linh hoạt hơn cho nhà đầu tư nước ngoài
Luật Đầu tư 2025 mang đến những cải tiến đáng kể cho các nhà đầu tư nước ngoài khi bắt đầu kinh doanh tại Việt Nam.
Trước đây, các nhà đầu tư thường phải có dự án đầu tư được phê duyệt trước khi thành lập công ty. Theo quy định mới:
- Hiện nay, việc có dự án đầu tư trước khi thành lập công ty không còn là điều bắt buộc.
- Trong nhiều trường hợp, nhà đầu tư có thể xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước rồi mới hoàn tất Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) sau đó.
Sự thay đổi này mang lại những lợi ích rõ rệt và tiết kiệm được rất nhiều thời gian:
- Trước đây: Phải có chứng nhận IRC trước khi có chứng nhận ERC – dẫn đến thời gian xử lý lâu hơn và chi phí cao hơn.
- Sau đó: Các công ty có thể thành lập pháp nhân sớm hơn, tạo điều kiện linh hoạt hơn trong việc chuẩn bị cho hoạt động kinh doanh.
Do đó, các doanh nghiệp có thể nhanh chóng thiết lập sự hiện diện của mình tại Việt Nam – thuê văn phòng, mở tài khoản ngân hàng, tuyển dụng nhân viên và bắt đầu hoạt động mà không bị trì hoãn bởi các thủ tục rườm rà.
Lưu ý quan trọng:
Mặc dù hiện nay các công ty có thể nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), nhưng nhà đầu tư vẫn phải hoàn tất thủ tục IRC trong vòng 6 tháng kể từ ngày cấp ERC. Nếu không thực hiện, có thể dẫn đến việc đình chỉ hoạt động kinh doanh hoặc các hình phạt hành chính theo quy định của pháp luật.
3. Quy trình phê duyệt chính sách đầu tư được đơn giản hóa
Luật mới thu hẹp đáng kể phạm vi các dự án cần được phê duyệt theo chính sách đầu tư, chỉ giới hạn ở các dự án quy mô lớn hoặc nhạy cảm liên quan đến quốc phòng, an ninh, môi trường hoặc sử dụng đất.
Ngoài ra, hai yêu cầu điều chỉnh trước đây đã được loại bỏ:
- Tăng vốn từ 20% trở lên
- Những thay đổi trong công nghệ
Những cải cách này giúp giảm đáng kể các thủ tục “phê duyệt trước”, rút ngắn thời gian thực hiện dự án và giảm thiểu sự chậm trễ hành chính không cần thiết. Giờ đây, các nhà đầu tư có thể chủ động hơn trong việc nắm bắt cơ hội kinh doanh và đưa dự án vào hoạt động đúng thời điểm.
4. Mở rộng các thủ tục và ưu đãi đầu tư đặc biệt
Luật Đầu Tư năm 2025 mở rộng phạm vi áp dụng các thủ tục và ưu đãi đầu tư đặc biệt trong các lĩnh vực sau:
- Khu công nghiệp
- Khu vực công nghệ cao
- Khu thương mại tự do
- Khu kinh tế trọng điểm
Luật này cũng đưa ra các ưu đãi tăng cường cho các lĩnh vực chiến lược, bao gồm:
- Sản xuất chất bán dẫn và chip
- Nghiên cứu và phát triển (R&D)
- Công nghệ cao, chuyển đổi số và kinh tế xanh
Các chính sách này cho phép các nhà đầu tư tiếp cận các ưu đãi hấp dẫn hơn liên quan đến thuế, sử dụng đất và thủ tục hành chính, từ đó khuyến khích dòng vốn chảy vào các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao.
5. Những cải tiến đáng chú ý khác dành cho nhà đầu tư
Bên cạnh những thay đổi lớn, Luật Đầu tư 2025 còn mang đến một số cải tiến đáng kể khác:
- Thời gian thực hiện dự án linh hoạt hơn
- Thủ tục đầu tư ra nước ngoài được đơn giản hóa (miễn yêu cầu phê duyệt trong một số trường hợp).
- Tập trung mạnh hơn vào các cơ chế sau kiểm toán thay vì phê duyệt trước.
- Tăng cường bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, đồng thời loại bỏ hiệu quả các dự án kém hiệu quả.
Những cải tiến này góp phần xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và đáng tin cậy hơn tại Việt Nam.
Những thay đổi này mang lại lợi ích gì cho các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài?
Đối với chuyên gia nước ngoài (đầu tư trực tiếp nước ngoài):
- Giảm thời gian và chi phí thành lập công ty.
- Tính linh hoạt cao hơn khi thâm nhập thị trường Việt Nam
- Tiếp cận dễ dàng hơn với các ưu đãi đầu tư
- Giảm thiểu rủi ro về hành chính và thủ tục.
Dành cho các doanh nghiệp Việt Nam:
- Mở rộng quyền tự do kinh doanh
- Tăng cường cơ hội hợp tác quốc tế
- Giảm gánh nặng vận hành
- Tiếp cận tốt hơn với vốn và công nghệ nước ngoài
Lợi ích tổng thể:
- Môi trường đầu tư quốc gia được cải thiện đáng kể
- Khả năng cạnh tranh được nâng cao
- Chuyển đổi số nhanh chóng
- Tăng cường hỗ trợ cho phát triển kinh tế bền vững
Ý nghĩa thực tiễn và khuyến nghị dành cho nhà đầu tư
Mặc dù Luật Đầu Tư 2025 mang lại nhiều lợi thế, nhưng việc chuẩn bị kỹ lưỡng vẫn là điều cần thiết để tận dụng tối đa các quy định mới.
Các nhà đầu tư nên chú ý đến những điểm sau:
- Chuẩn bị đầy đủ và chính xác hồ sơ tài liệu ngay từ giai đoạn đầu.
- Hiểu rõ cơ chế hậu kiểm toán để giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn.
- Hãy xây dựng một kế hoạch rõ ràng để tối đa hóa các ưu đãi hiện có.
Sự khuyến nghị:
Để tận dụng tối đa các cơ hội do Luật Đầu Tư 2025 mang lại, các doanh nghiệp nên hợp tác với một công ty tư vấn chuyên nghiệp ngay từ giai đoạn lập kế hoạch. Vina TPT với kinh nghiệm sâu rộng trong tư vấn đầu tư và thành lập công ty FDI, cung cấp hỗ trợ toàn diện, từ cơ cấu doanh nghiệp và các thủ tục IRC/ERC đến các dịch vụ tài chính và kế toán thuê ngoài sau khi thành lập.
Kết luận
Luật Đầu Tư 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư của Việt Nam, mang lại lợi ích thiết thực cho cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế.
Hãy liên hệ với Vina TPT ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí về cách tận dụng hiệu quả Luật Đầu Tư khi thành lập hoặc mở rộng kinh doanh tại Việt Nam. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn từ ý tưởng ban đầu đến khi triển khai thành công.