Việt Nam đã trở thành điểm đến lý tưởng để bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu nhờ vị trí địa lý chiến lược, chi phí cạnh tranh, nguồn nhân lực trẻ dồi dào và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do vững mạnh (EVFTA, CPTPP, RCEP và các hiệp định khác).
Với việc Luật Đầu Tư 2025 có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, việc thành lập công ty FDI trong lĩnh vực xuất nhập khẩu ngày càng thuận tiện hơn. Các nhà đầu tư nước ngoài hiện có thể sở hữu 100% vốn trong hầu hết các hoạt động thương mại và không cần giấy phép xuất nhập khẩu thông thường – chỉ cần đăng ký ngành nghề kinh doanh phù hợp.
Bài viết này cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước về cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam năm 2026, từ sự lựa chọn sản phẩm và cơ cấu công ty đến các thủ tục pháp lý và hoạt động thực tế. Hiểu rõ cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp nhà đầu tư tránh được những rủi ro không cần thiết.
Các sản phẩm nhập khẩu và xuất khẩu tiềm năng tại Việt Nam khi học cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu.
Trước khi đi sâu vào cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu, việc lựa chọn sản phẩm phù hợp là bước đầu tiên vô cùng quan trọng. Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế mạnh mẽ trong cả xuất khẩu và nhập khẩu. Dưới đây là những nhóm sản phẩm triển vọng nhất năm 2026:
|
Sản phẩm xuất khẩu mạnh: |
Promising Import products |
|
|
Để lựa chọn sản phẩm phù hợp khi bắt đầu kinh doanh riêng, bạn nên:
- Ưu tiên các mặt hàng mà Việt Nam có lợi thế cạnh tranh hoặc được hưởng ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do.
- Đánh giá biên lợi nhuận, nhu cầu thị trường, rủi ro hậu cần và các yêu cầu pháp lý.
- Hãy bắt đầu với những sản phẩm mà bạn đã có kinh nghiệm hoặc chuỗi cung ứng đã được thiết lập để giảm thiểu rủi ro ban đầu.
Lời khuyên: Hãy tiến hành nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng và tìm hiểu các quy định trước khi bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu để giảm thiểu rủi ro.
Một điểm quan trọng cần lưu ý là mặc dù hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam không yêu cầu giấy phép chung, nhưng một số sản phẩm vẫn có thể phải tuân theo các điều kiện kinh doanh cụ thể hoặc yêu cầu giấy phép chuyên ngành. Do đó, ngoài việc lựa chọn các sản phẩm có tiềm năng cao, nhà đầu tư cần xem xét kỹ các yêu cầu pháp lý liên quan để tránh rủi ro trong hoạt động kinh doanh.
Khi đã có cái nhìn tổng quan rõ ràng, bạn có thể bắt đầu thực hiện các bước cụ thể để khởi nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam.
Bước 1 – Chọn cấu trúc doanh nghiệp phù hợp
Lựa chọn hình thức kinh doanh phù hợp là bước quan trọng đầu tiên khi bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Loại hình công ty ảnh hưởng trực tiếp đến quản trị, khả năng huy động vốn, kiểm soát và kế hoạch phát triển dài hạn.
Hai hình thức đầu tư phổ biến nhất đối với nhà đầu tư nước ngoài là:
- Công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC): Là lựa chọn phổ biến nhất đối với các nhà đầu tư nước ngoài do cấu trúc quản lý đơn giản và linh hoạt. Loại hình này lý tưởng cho các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp vừa và nhỏ, cho phép kiểm soát hoàn toàn và đưa ra quyết định nhanh chóng.
- Công ty cổ phần (JSC): Phù hợp hơn với các doanh nghiệp có kế hoạch huy động vốn từ nhiều nhà đầu tư hoặc hướng đến việc niêm yết trên sàn chứng khoán trong tương lai.
Khuyến nghị: Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư mới bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam, nên thành lập công ty TNHH 100% vốn nước ngoài. Cấu trúc này mang lại quyền kiểm soát tuyệt đối, thủ tục đơn giản hơn và quản lý dễ dàng hơn. Sau này, khi công ty phát triển và cần thêm vốn, bạn có thể linh hoạt chuyển đổi thành công ty cổ phần.
Lựa chọn cấu trúc phù hợp ngay từ đầu giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và tránh những rủi ro không cần thiết. Quyết định này đóng vai trò quan trọng trong việc khởi nghiệp xuất nhập khẩu hiệu quả tại Việt Nam.
Bước 2 – Quy trình đăng ký giấy phép kinh doanh (IRC & ERC)
Đây là bước quan trọng nhất khi bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Theo Luật Đầu Tư 2025, quy trình đăng ký đã trở nên linh hoạt hơn. Trong nhiều lĩnh vực không bị hạn chế, nhà đầu tư nước ngoài hiện nay có thể đăng ký Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước khi hoàn tất Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC).
Bước 2.1: Chuẩn bị hồ sơ đầu tư
Hiểu rõ cách thức bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu sẽ giúp bạn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ cần thiết ngay từ đầu. Đây là bước nền tảng. Hồ sơ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu theo Luật Đầu tư 2025, bao gồm:
- Đơn xin thực hiện dự án đầu tư
- Bằng chứng về tư cách pháp lý của nhà đầu tư (hộ chiếu hoặc Giấy chứng nhận thành lập công ty).
- Đề xuất dự án đầu tư chi tiết (mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư, địa điểm, tiến độ và tác động kinh tế – xã hội)
- Bằng chứng về khả năng tài chính (sao kê ngân hàng, báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc thư bảo lãnh của công ty mẹ)
- Các giấy tờ chứng minh địa chỉ kinh doanh (hợp đồng thuê văn phòng)
- Giải thích về công nghệ (nếu cần)
Bước 2.2: Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
Cơ quan đăng ký đầu tư phê duyệt dự án đầu tư và quy định về vốn đầu tư, ngành nghề kinh doanh, địa điểm thực hiện dự án và các ưu đãi đầu tư. Thời gian xử lý thường dao động từ 30–45 ngày làm việc.
Bước 2.3: Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)
Sau khi nhận được IRC (hoặc trong trường hợp được phép, trước đó), bạn sẽ nộp đơn xin ERC – tài liệu chính thức xác lập tư cách pháp nhân của công ty. Bước này thường mất từ 7 đến 14 ngày làm việc.
Tìm hiểu dịch vụ thành lập công ty FDI
Bước 3 – Thiết lập hoạt động (Tài khoản ngân hàng, Văn phòng, Nhân sự & Tuân thủ quy định)
Sau khi có được giấy phép, bạn cần nhanh chóng hoàn thành các bước sau:
- Sau khi có được giấy phép, bạn cần nhanh chóng hoàn thành các bước sau:
- Đăng ký tài khoản thuế ban đầu và hoàn tất các thủ tục xác minh danh tính doanh nghiệp trên hệ thống VNeID.
- Theo dõi sát sao các hạn chót nộp thuế bắt buộc, đặc biệt là thuế giá trị gia tăng (VAT), ngay cả khi không có hoạt động kinh doanh nào diễn ra.
- Xin giấy phép lao động, Thẻ tạm trú (TRC) và visa kinh doanh cho nhà đầu tư hoặc người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam trên 3 tháng.
Lưu ý: Việc tuân thủ quy định ngay từ đầu rất quan trọng khi học cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam để tránh bị phạt. Nhiều nhà đầu tư lựa chọn dịch vụ tài chính & kế toán thuê ngoài để giảm thiểu rủi ro và tập trung vào các hoạt động kinh doanh cốt lõi. Ở giai đoạn này, nhà đầu tư có thể thấy rõ cách thức bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu một cách thực tế và tuân thủ pháp luật.
Bước 4 – Xin các giấy phép và chứng nhận cần thiết cho việc nhập khẩu – xuất khẩu
Một lợi thế lớn là không cần giấy phép xuất nhập khẩu chung nếu bạn đăng ký đúng ngành nghề kinh doanh.
Tuy nhiên, một số sản phẩm vẫn cần giấy phép cụ thể khi lưu hành, chẳng hạn như:
- Thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, hóa chất và sản phẩm nông nghiệp
- Hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên biệt (quốc phòng, an ninh, môi trường, v.v.)
- Nếu một công ty không chỉ tham gia hoạt động xuất nhập khẩu mà còn tham gia các hoạt động thương mại tại Việt Nam, như phân phối hoặc bán lẻ, thì công ty đó sẽ phải xin giấy phép kinh doanh và giấy phép thành lập cửa hàng bán lẻ.
Bạn cũng cần phải:
- Đăng ký mã số thuế và mã số hải quan
- Kết nối với hệ thống hóa đơn điện tử
- Đăng ký quyền xuất nhập khẩu (được cấp tự động với các ngành nghề kinh doanh phù hợp)
Khám phá các dịch vụ kế toán trọn gói
6. Những thách thức thường gặp khi bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam
Mặc dù Việt Nam có nhiều lợi thế, nhưng quá trình khởi nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu không phải lúc nào cũng suôn sẻ, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư nước ngoài lần đầu tiên.
Các thủ tục hành chính, dù đã được cải thiện, vẫn có thể tốn nhiều thời gian nếu hồ sơ không đầy đủ. Rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt về văn hóa làm việc cũng có thể làm chậm tiến độ khi làm việc với các cơ quan chính phủ hoặc đối tác địa phương.
Những thách thức phổ biến khác bao gồm quản lý dòng tiền, biến động tỷ giá hối đoái và chi phí hậu cần. Thêm vào đó, khung pháp lý và chính sách của Việt Nam liên tục phát triển, đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn cập nhật để tránh rủi ro tuân thủ.
Việc có một đối tác tư vấn địa phương am hiểu ngay từ đầu có thể giảm thiểu đáng kể những rủi ro này và đảm bảo quá trình triển khai diễn ra suôn sẻ hơn.
7. Tại sao Vina TPT có thể giúp bạn khởi nghiệp xuất nhập khẩu thành công?
Đối với các nhà đầu tư đang tìm hiểu cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu, việc có một đối tác tư vấn phù hợp có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm hỗ trợ các doanh nghiệp FDI, Vina TPT hiểu rõ những khó khăn thực tế mà các nhà đầu tư nước ngoài gặp phải khi bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu tại Việt Nam.
Chúng tôi cung cấp các giải pháp trọn gói, từ tư vấn về các ngành nghề kinh doanh và sản phẩm phù hợp, hoàn tất các thủ tục IRC/ERC, hỗ trợ xin Thẻ cư trú tạm thời (TRC), đến thiết lập hệ thống kế toán và thuế tuân thủ quy định ngay từ ngày đầu tiên.
Điều làm nên sự khác biệt của Vina TPT chính là khả năng kết nối tất cả các bước này thành một quy trình liền mạch. Đội ngũ đa ngôn ngữ của chúng tôi có thể hỗ trợ bạn từ xa, giúp toàn bộ quá trình trở nên thuận tiện hơn – đặc biệt là đối với các nhà đầu tư chưa thiết lập sự hiện diện thực tế tại Việt Nam.
Nếu bạn vẫn chưa chắc chắn về cách bắt đầu kinh doanh xuất nhập khẩu, làm việc với các chuyên gia có thể giúp bạn rút ngắn đáng kể thời gian thiết lập. Liên hệ với Vina TPT ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí và xây dựng lộ trình phù hợp nhất cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của bạn tại Việt Nam.